Botox tijdens de zwangerschap: wat je moet weten

Bij een cosmetische Botoxbehandeling is het advies om de behandeling tijdens de zwangerschap uit te stellen. De Belgische productinformatie van VISTABEL, een cosmetisch product met botulinetoxine type A, raadt gebruik tijdens de zwangerschap af.

Heb je Botox gehad voordat je wist dat je zwanger was? Dat betekent niet automatisch dat de zwangerschap schade heeft opgelopen. Plan voorlopig geen nieuwe cosmetische behandeling, vraag je behandelgegevens op en bespreek de blootstelling met de behandelende arts en je huisarts, vroedvrouw of gynaecoloog.

Op deze pagina gebruiken we “Botox” als bekende zoekterm voor behandelingen met botulinetoxine. Wil je eerst de behandeling in algemene zin begrijpen? Bekijk dan de informatie over Botox.

Mag je Botox tijdens de zwangerschap?

Cosmetische Botox wordt tijdens een bevestigde zwangerschap doorgaans uitgesteld. De Belgische VISTABEL-productinformatie vermeldt dat gebruik tijdens de zwangerschap en bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie gebruiken niet wordt aanbevolen.

Dat advies betekent niet dat botulinetoxine bewezen schadelijk is voor iedere zwangerschap. Het betekent wel dat er bij een niet-medisch noodzakelijke cosmetische behandeling geen reden is om een voorzichtige productaanbeveling te negeren.

Waarom wordt cosmetische Botox uitgesteld?

Botulinetoxine wordt plaatselijk in een spier geïnjecteerd. Volgens het Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie komt bij intramusculaire toediening van de aanbevolen dosis nauwelijks botulinetoxine in de bloedsomloop van de moeder terecht.

Toch is dat op zichzelf geen reden om een cosmetische behandeling tijdens de zwangerschap uit te voeren. Twee elementen zijn belangrijk:

• een cosmetische behandeling kan doorgaans worden uitgesteld;

• de productinformatie van VISTABEL adviseert om het middel tijdens de zwangerschap niet te gebruiken.

Daarom is uitstel bij een geplande cosmetische behandeling de voorzichtige keuze.

Betekent ‘niet aanbevolen’ dat Botox bewezen schadelijk is?

Nee. ‘Niet aanbevolen’ en ‘bewezen schadelijk’ betekenen niet hetzelfde.

Het BCFI beschrijft lokale toepassing van botulinetoxine tijdens de zwangerschap als waarschijnlijk veilig op basis van de zeer beperkte systemische blootstelling. Ook beschikbare zwangerschapsgegevens zijn tot nu toe geruststellend.

Die informatie is vooral relevant wanneer iemand al onbedoeld werd blootgesteld of wanneer botulinetoxine om een medische reden wordt overwogen. Ze maakt een niet-noodzakelijke cosmetische behandeling tijdens de zwangerschap niet noodzakelijk of standaard aangewezen.

Er is ook geen trimester waarin cosmetische Botox standaard als passende behandeling wordt aanbevolen.

Welk advies geldt voor jouw situatie?

Wat je best doet, hangt vooral af van de situatie waarin je je bevindt.

Je bent zwanger

Stel een geplande cosmetische Botoxbehandeling uit. Heb je al een behandeling gehad, bespreek dan de behandeldatum, het gebruikte product en de dosis met de arts die de injecties heeft uitgevoerd en met de zorgverlener die je zwangerschap opvolgt.

Je bent mogelijk zwanger

Stel de injectiebehandeling uit totdat duidelijk is of je zwanger bent. Meld vóór de afspraak dat je menstruatie uitblijft, dat zwangerschap mogelijk is of dat je op een testresultaat wacht.

Je probeert zwanger te worden

Vertel de arts vóór de behandeling dat je een kinderwens hebt. De Belgische VISTABEL-productinformatie raadt het middel ook af bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie gebruiken.

Je volgt een IVF- of fertiliteitstraject

Bespreek een geplande cosmetische behandeling met het fertiliteitsteam dat je traject begeleidt. Laat beslissingen over fertiliteitsmedicatie, eicelpunctie, embryotransfer of andere onderdelen van je traject over aan dat medische team.

Je hebt al Botox gehad

Ga niet automatisch uit van schade. Plan geen nieuwe cosmetische behandeling en verzamel eerst de relevante behandelgegevens zodat je arts de daadwerkelijke blootstelling kan beoordelen.

Je krijgt botulinetoxine om een medische reden

Stop of verplaats een voorgeschreven behandeling niet zelfstandig. Bij een medische indicatie kan ook het risico of nadeel van niet behandelen meewegen in de beslissing.

Botox gehad voordat je wist dat je zwanger was

Heb je Botox gehad en ontdekte je pas daarna dat je zwanger bent? Een onbedoelde behandeling betekent niet automatisch dat er iets mis is met de zwangerschap.

Moeders van Morgen Lareb beschrijft gegevens uit bijna 500 zwangerschappen waarin blootstelling aan botulinetoxine A niet gepaard ging met gevonden nadelige effecten. Het grootste deel van de beschikbare blootstellingen vond plaats tijdens het eerste trimester. Dat zijn geruststellende gegevens, maar ze zijn geen reden om tijdens een bekende zwangerschap bewust een cosmetische behandeling te plannen.

Voor een persoonlijke beoordeling zijn vooral deze gegevens relevant:

• de behandeldatum;

• de productnaam;

• het aantal toegediende eenheden;

• de behandelde zone;

• eventuele klachten na de behandeling.

Vraag deze informatie op bij de kliniek als je ze zelf niet hebt.

Een batchnummer kan eveneens nuttig zijn wanneer dit in je behandeldossier beschikbaar is, bijvoorbeeld als een bijwerking verder moet worden onderzocht.

Probeer op basis van alleen het aantal eenheden of de injectiezone niet zelf te berekenen wat dit voor je zwangerschap betekent. Bespreek de concrete blootstelling met de behandelende arts en je huisarts, vroedvrouw of gynaecoloog.

Mogelijk zwanger, kinderwens of IVF: wat doe je vóór een afspraak?

Twijfel je of je zwanger bent? Meld dit vóór de afspraak en stel de cosmetische injectiebehandeling uit totdat je situatie duidelijk is.

Een informatief consult kan eventueel wel plaatsvinden. Maak vooraf duidelijk dat je mogelijk zwanger bent en dat het gesprek bedoeld is om informatie te bespreken, niet om tijdens hetzelfde bezoek botulinetoxine te laten injecteren.

Heb je al een afspraak gepland? Bekijk dan ook welke informatie je vóór een Botoxafspraak kunt bespreken.

Als je probeert zwanger te worden

De Belgische VISTABEL-productinformatie noemt geen algemene wachttijd van een bepaald aantal weken of maanden vóór een zwangerschap. Ze vermeldt wel dat VISTABEL niet wordt aanbevolen bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie gebruiken.

Vraag daarom vóór een geplande cosmetische behandeling:

• welk botulinetoxineproduct wordt gebruikt;

• wat de productinformatie bij dat specifieke product vermeldt;

• welk voorzorgsbeleid de kliniek hanteert;

• wat je moet doen wanneer kort na de behandeling een zwangerschap wordt vastgesteld.

Tijdens IVF of een fertiliteitstraject

Bespreek de timing van een niet-noodzakelijke cosmetische behandeling met het fertiliteitsteam.

Een arts die cosmetische injectables uitvoert kan beoordelen of die behandeling moet worden uitgesteld. Beslissingen over fertiliteitsmedicatie of de timing van medische onderdelen van je traject horen bij het team dat je fertiliteitsbehandeling begeleidt.

Waarom kunnen medische bronnen verschillend klinken?

Cosmetische Botox of botulinetoxine om een medische reden

Cosmetisch en medisch gebruik van botulinetoxine vragen tijdens de zwangerschap niet automatisch om dezelfde beslissing.

Cosmetische behandeling

Bij cosmetische Botox is het doel een uiterlijke verandering. De behandeling kan doorgaans worden uitgesteld zonder dat hierdoor een medische aandoening onbehandeld blijft.

Daarom weegt de voorzichtige productinformatie zwaar en wordt een geplande cosmetische behandeling tijdens de zwangerschap uitgesteld.

Medische behandeling

Botulinetoxine kan ook voor medische aandoeningen worden gebruikt. In dat geval kan de arts naast de mogelijke blootstelling ook beoordelen wat er gebeurt als de behandeling wordt stopgezet of uitgesteld.

Gebruik je bijvoorbeeld botulinetoxine voor chronische hoofdpijn of migraine? Lees dan de afzonderlijke informatie over Botox tegen hoofdpijn.

Stop of verplaats een voorgeschreven behandeling nooit zelfstandig vanwege een zwangerschap. De voorschrijvende arts kan onder meer rekening houden met de medische indicatie, het gebruikte product, de dosis, het moment in de zwangerschap, eerdere behandelingen en mogelijke alternatieven.

Wanneer moet je na Botox medische hulp zoeken?

Een zwangerschap verandert niet welke ernstige klachten na botulinetoxine medische beoordeling vereisen.

Na een injectiebehandeling kunnen plaatselijke reacties voorkomen, zoals gevoeligheid, zwelling of een blauwe plek. Voor een volledige bespreking van risico's en bijwerkingen is er een afzonderlijke pagina over mogelijke Botox-complicaties.

Neem contact op met de behandelende arts wanneer je na een behandeling nieuwe of toenemende klachten krijgt waarover je je zorgen maakt.

Zoek onmiddellijk medische hulp wanneer je moeilijk kunt slikken, spreken of ademen. Ook tekenen van een ernstige allergische reactie, zoals zwelling van het gezicht of de keel in combinatie met ademhalingsproblemen, vereisen onmiddellijke medische beoordeling.

Vermeld daarbij dat je botulinetoxine hebt gekregen en dat je zwanger bent of mogelijk zwanger bent.

Botox en borstvoeding: wat is er bekend?

Voor borstvoeding klinken de beschikbare bronnen niet volledig hetzelfde.

De Belgische VISTABEL-productinformatie vermeldt dat het middel niet wordt aanbevolen bij vrouwen die borstvoeding geven.

Het BCFI beoordeelt lokale toepassing van botulinetoxine breder en noemt die waarschijnlijk veilig tijdens de borstvoedingsperiode. De redenering is dat bij de aanbevolen intramusculaire dosis nauwelijks botulinetoxine in de bloedsomloop van de moeder terechtkomt en dat overgang van het grote molecuul naar de moedermelk weinig waarschijnlijk is.

Ook Lareb beschrijft geruststellende gegevens. Bij zeven vrouwen die voor een cosmetische behandeling 40 tot 92 eenheden kregen, werd botulinetoxine bij twee vrouwen niet in de moedermelk gevonden en bij vijf slechts in zeer kleine hoeveelheden. Daarnaast zijn gegevens beschreven van 94 vrouwen die botulinetoxine gebruikten voor chronische migraine; bij hun kinderen werden gedurende het eerste levensjaar geen bijwerkingen gemeld.

Wat betekenen die gegevens voor een cosmetische behandeling?

Ze betekenen niet dat ieder product en iedere dosis tijdens de borstvoeding automatisch passend is.

De directe overgang naar moedermelk is vooral onderzocht na lage cosmetische doses. Hogere doses voor medische toepassingen zijn minder goed onderzocht. De productinformatie van VISTABEL blijft bovendien terughoudend.

Bespreek daarom vóór een cosmetische behandeling:

• welk product wordt voorgesteld;

• hoeveel eenheden worden gebruikt;

• wat de productinformatie van dat product vermeldt;

• waarom de arts behandelen of uitstellen passend vindt in jouw situatie.

Onderbreek de borstvoeding niet zelfstandig uitsluitend om een cosmetische behandeling mogelijk te maken. Bespreek eerst de individuele situatie met een arts.

Wanneer kun je Botox na de zwangerschap opnieuw bespreken?

Er staat in de Belgische VISTABEL-productinformatie geen vaste wachttijd van een bepaald aantal weken of maanden na de bevalling waarna een cosmetische behandeling automatisch geschikt wordt.

Het relevante moment hangt onder meer af van de vraag of je borstvoeding geeft, welk botulinetoxineproduct wordt gebruikt, welke andere geneesmiddelen je gebruikt en of er andere medische redenen zijn om een behandeling uit te stellen.

Als je geen borstvoeding geeft

Een arts kan na de zwangerschap opnieuw beoordelen of er in jouw situatie redenen zijn om een cosmetische behandeling nog uit te stellen.

Als je wel borstvoeding geeft

Bespreek dan specifiek de productinformatie van het voorgestelde middel. Zoals hierboven uitgelegd, is de Belgische VISTABEL-productinformatie terughoudender dan de bredere beoordeling van BCFI en Lareb.

Wil je later opnieuw een behandeling overwegen, vergelijk dan ook wie de behandeling uitvoert en welke opvolging beschikbaar is. Lees waarop je kunt letten bij het vergelijken van een Botox-arts.

Veelgestelde vragen over Botox en zwangerschap