Voor veel mensen is het onbekend dat een behandeling enkel door een erkend arts mag uitgevoerd worden.
Redactie: Lex van Vliet
Onze missie: Het weren van onbevoegden die Botox- en fillerbehandelingen uitvoeren.
———————
Het journalistieke platform Pointer (KRO-NCRV) onderzocht 90 accounts op sociale media die fillerbehandelingen aanbieden. Van de onderzochte aanbieders gaven 19 aan dat iemand die niet als erkend arts in België geregistreerd is, in hun praktijk fillers injecteert. Deze praktijken zijn dus illegaal.
In de uitzending van Pointer kaart onderzoeksjournalist Anna Gimbrère deze illegale praktijken aan. Dr. Tom Decates en drs. Catharina Meijer leggen de risico’s en de ongewenste situatie voor vaak kwetsbare consumenten duidelijk uit.
Waarom kiest een consument voor een praktijk zonder erkende arts? Blijkbaar zijn veel mensen zich er niet van bewust dat het toedienen van een injectie een medische handeling is waarvoor een bevoegd arts nodig is. Elke injectie brengt immers risico’s met zich mee. "Het lijkt erop dat consumenten door alle kwalificaties het overzicht verliezen."
Beschermde titel
Cosmetisch specialist, injectables arts, cosmetisch arts, aesthetic nurse, cosmetisch behandelaar en dermatologisch specialist: dit zijn voorbeelden van titels die vaak gebruikt worden, maar geen erkende en beschermde titels zijn. De meeste mensen weten deze titels niet te onderscheiden van beschermde titels zoals plastisch chirurg, cosmetisch arts KNMG en dermatoloog.
Daarnaast zijn de door de overheid vastgestelde bevoegdheden van specialisten met beschermde titels vaak niet duidelijk voor consumenten.
Feit: een injectable-behandelaar moet een RIZIV-nummer hebben. Laat je dus nooit behandelen door iemand zonder RIZIV-registratie. Op Injectablesbooking.be vind je enkel specialisten met een RIZIV-nummer. Consumenten kunnen bij elke specialist controleren of deze nog steeds geregistreerd is.
Afbeelding: de door de overheid vastgestelde bevoegdheden per RIZIV-registratie.
Naast de bevoegdheid wil je cosmetisch gezien vaak een optimaal resultaat behalen. Daarvoor is bekwaamheid belangrijk. De kans op een cosmetisch mooi en duurzaam resultaat is veel groter bij een bekwame specialist.
De bevoegdheid is een vereiste, bekwaamheid is iets waar je zelf op zou moeten letten.
De Rijksoverheid zegt: “Een zorgverlener is bekwaam als diegene: kennis heeft over de handeling, de technieken, het doel, de anatomie, de risico’s, voor- en nazorg en eventuele complicaties; de handeling en bijkomende activiteiten, zoals beslissen en informeren, goed uitvoert.”
Kennis delen
Injectablesbooking vroeg aan prof. dr. Berend van der Lei (Hoogleraar Esthetische Plastische Chirurgie), dr. Gamze Piskin (Dermatoloog), drs. Margaritha Adams (cosmetisch arts KNMG), MSc. Marjan Aldenzee (physician assistant), BSc. Priscilla Sobas (verpleegkundige) en Judith Eggersman (algemeen directeur Ivy Clinics) hoe consumenten beter geïnformeerd kunnen worden zodat zij weten dat een behandelaar bevoegd moet zijn voor medische handelingen met injectables.
Waarom weten consumenten niet dat je voor een injectables behandeling naar een RIZIV-bevoegde specialist moet?
Berend van der Lei: “Consumenten staan er vaak niet bij stil. Ze zijn druk met hun dagelijkse leven en gaan bijvoorbeeld spontaan met een vriendin mee naar een ‘cosmetisch specialist’. Het is storend dat de FOD Volksgezondheid hier weinig tegen doet. Zij zeggen: ‘Het zijn geen dokters, dus wij hoeven hier niet op toe te zien.”
Gamze Piskin: “Consumenten onderschatten soms de risico’s van cosmetische behandelingen. Daardoor beseffen ze niet altijd dat het belangrijk is vooraf goed te controleren of de arts bevoegd én bekwaam is. Wel merken we een trend dat consumenten steeds beter nadenken over de keuze van hun arts en praktijk.”
Margaritha Adams (MA): “Consumenten onderschatten soms de risico’s van cosmetische behandelingen. Daardoor beseffen ze niet altijd dat het belangrijk is vooraf goed te controleren of de arts bevoegd én bekwaam is. Wel merken we een trend dat consumenten steeds beter nadenken over de keuze van hun arts en praktijk.”
Marjan Aldenzee (MaAl): “Consumenten weten vaak weinig en hebben daarom uitleg nodig van de behandelaar en over de wetgeving. Als behandelaar moet je vooraf duidelijk zijn: wie ben je, wat is je ervaring, is er een RIZIV-registratie en wat is je werkwijze. Alleen met volledige informatie kan de cliënt beoordelen of hij of zij door een kundige behandelaar geholpen wordt.”
Judith Eggersman (JE): “De meeste cliënten doen van tevoren research: ze lezen websites, bekijken sociale media en vooral reviews. Bij ons komt het merendeel van de cliënten via vrienden of familie en ze vertrouwen op hun mening. Dat kan een valkuil zijn waardoor mensen bij een onbevoegde behandelaar terechtkomen.”
Waarom is het belangrijk om naar een bevoegde specialist te gaan?
BvdL: “Je moet de anatomie en risico’s kennen. Wie dit goed kent, verkleint de kans op complicaties aanzienlijk.”
GP: “Bevoegdheid is wettelijk verplicht. Bekwaamheid is een even belangrijke voorwaarde voor een veilige en deskundige cosmetische behandeling.”
MA: “Bij een bevoegde behandelaar kun je erop vertrouwen dat de behandeling veilig wordt uitgevoerd. Ze werken met veilige producten. Als er iets misgaat, weten bevoegde artsen hoe ze dit kunnen oplossen. Ook bij een ongewenst resultaat kunnen zij adequaat handelen.”
MaAl: “Dit is cruciaal voor de kwaliteit van de behandeling en dus voor de resultaten. Belangrijke bijkomende factoren zijn:
- Dekking van complicaties
- Dekking van complicaties
- Regelmatige bijscholing en deelname aan symposia
- Klachtenregeling”
Priscilla Sobas: “Zoek niet alleen naar een bevoegd specialist, maar ook naar een bekwaam specialist. Bevoegd betekent niet altijd bekwaam. Kies iemand die goed is opgeleid in de behandelingen, anatomie en het behandelen van complicaties, en die regelmatig trainingen, workshops en congressen volgt. Bij voorkeur een specialist die fulltime werkt met injectables, niet iemand die dit er ‘even bij’ doet.”
JE: “Bevoegd én bekwaam. Bekwaam betekent dat de ingreep vaak genoeg is uitgevoerd om veiligheid en goede resultaten te garanderen. Voor injectables heb je veel kennis en ervaringsjaren nodig. De opleiding tot cosmetisch arts KNMG is een fulltime opleiding van twee jaar, met ruim een jaar begeleiding en supervisie en voor complexe behandelingen soms twee jaar. Dit biedt een veilig perspectief voor de cliënt.”
Heeft bevoegdheid invloed op het duurzame cosmetische resultaat?
GP: “Het is vooral de bekwaamheid die het duurzaam cosmetische resultaat bepaalt.”
MA: “Bevoegdheid beïnvloedt zeker het resultaat. Er zijn veel injectietechnieken, maar een gespecialiseerde arts weet hoe en met welk product je een duurzaam, veilig en natuurlijk resultaat bereikt.”
MaAl: “Bekwaamheid en ervaring leveren de beste resultaten.”
JE: “Je moet vroeg een meerjarenplan maken om duurzame resultaten te behalen en problemen zoals het opstapelen van fillers of onevenwichtig effect van Botox te voorkomen. Dit leer je alleen in een langdurig opleidingstraject. Als arts moet je veel verschillende cliënten behandelen om de resultaten goed te kunnen voorspellen.”
Zou een toegankelijk register voor consumenten wenselijk zijn om de bevoegdheid van hun behandelaar te controleren?
BvdL: “Ja. Plastisch chirurgen en cosmetisch artsen hebben al een register, net als huisartsen. Voor consumenten zou een volledig en toegankelijk register nuttig zijn. Injectablesbooking vervult deze functie al deels; consumenten kunnen daar de bevoegdheid van hun arts checken.”
GP: “Het openbaar BIG-register is een goede plek om bevoegdheid te controleren. Een overkoepelend register voor alle bevoegde en bekwaamde artsen zou handig zijn, inclusief cosmetisch artsen, dermatologen, plastisch chirurgen en andere relevante specialisten.”
MA: “Consumenten kunnen al checken wie KNMG-titels heeft en gespecialiseerd is in injectables via de websites van NVCG en Cosmedici. Zo weet je dat je bij de best mogelijke cosmetisch arts terechtkomt.”
PS: “Een compleet en toegankelijk register is altijd goed, liefst inclusief bekwaamheid.”
JE: “Voor cliënten is goede research cruciaal, bij voorkeur op een neutrale plek. Onafhankelijke reviews zijn ook belangrijk, want bevoegd betekent niet altijd bekwaam. Een behandelaar moet meedenken en rekening houden met de wensen en mogelijkheden van de cliënt.”
BvdL: “Als we ervoor zorgen dat onbevoegden geen injectables meer uitvoeren, maken we al veel schoon schip. Dat zou een mooie eerste stap zijn.”
Injectablesbooking.BE
Noot van de redactie: op Injectablesbooking staan enkel bevoegde specialisten. Bij elke specialist staat het RIZIV-nummer vermeld met een link naar het BIG-register.
------------
Bronnen: