Permanente fillers

Permanente fillers zijn injecteerbare vulmaterialen die niet volledig door het lichaam worden afgebroken. Daardoor kan het materiaal jarenlang en bij sommige producten blijvend in het behandelde weefsel aanwezig zijn.

Hebt u jaren geleden permanente fillers gekregen? Dat betekent niet automatisch dat u klachten zult ontwikkelen of dat het materiaal verwijderd moet worden. Het is wel belangrijk om te achterhalen welk product werd gebruikt als u nieuwe klachten hebt of opnieuw een injectable in dezelfde zone overweegt.

Wilt u eerst begrijpen hoe permanente fillers verschillen van andere soorten fillers? Lees dan de algemene uitleg over wat fillers zijn.

Wat zijn permanente fillers?

Een permanente filler is een vulmateriaal dat na injectie niet volledig door het lichaam wordt afgebroken. Dat is het belangrijkste verschil met een afbreekbare filler.

Een filler die lang zichtbaar blijft, is daarom niet automatisch permanent. Sommige tijdelijke of biostimulerende producten kunnen langdurig effect hebben terwijl het geïnjecteerde materiaal uiteindelijk wel wordt afgebroken.

Historisch gebruikte permanente of niet-resorbeerbare materialen zijn onder andere:

• PMMA, voluit polymethylmethacrylaat;

• polyacrylamidegel, vaak afgekort als PAAG;

• siliconenolie;

• polyalkylimide, waaronder het vroegere product Bio-Alcamid.

Bij een oude behandeling is soms niet meer duidelijk welk materiaal precies werd geïnjecteerd. Alleen weten in welk jaar de behandeling plaatsvond of hoe de filler eruitzag, is onvoldoende om het product betrouwbaar vast te stellen.

Verschillen tussen permanent en afbreekbaar fillermateriaal

Welke regels gelden voor cosmetische fillers in België?

Cosmetische vulstoffen vallen in België onder de Europese regelgeving voor hulpmiddelen. Vulstoffen zonder een beoogd medisch doeleind vallen onder Bijlage XVI van Verordening (EU) 2017/745.

Voor u als patiënt is het vooral belangrijk om te weten welk product wordt gebruikt en om de productgegevens te bewaren. Vraag vóór de behandeling naar de exacte productnaam en of het materiaal afbreekbaar is.

Waarom kunnen permanente fillers op lange termijn problemen geven?

Bij een permanente filler blijft het materiaal aanwezig terwijl het omliggende weefsel verandert. Als een reactie of ander probleem ontstaat, kan dit daardoor complexer zijn dan bij materiaal dat geleidelijk verdwijnt.

Bij permanente of niet-resorbeerbare fillers zijn onder meer de volgende problemen beschreven:

• terugkerende zwelling;

• pijn of gevoeligheid;

• harde of voelbare knobbels;

• ontstekingsreacties rond het materiaal;

• verplaatsing van fillermateriaal;

• verandering van de vorm van de behandelde zone.

Niet iedereen met permanent fillermateriaal ontwikkelt dergelijke klachten. De aanwezigheid van een oude filler is op zichzelf dus geen bewijs van een complicatie.

Wilt u meer weten over complicaties bij fillers in het algemeen? Lees dan de aparte pagina over fillercomplicaties.

Kunnen permanente fillers pas jaren later klachten geven?

Ja. Klachten door permanent fillermateriaal kunnen ook lange tijd na de oorspronkelijke injectie ontstaan.

Een vertraagde klacht kan bijvoorbeeld bestaan uit nieuwe of terugkerende zwelling, pijn, roodheid, een voelbare verharding of verandering van de contour van een zone die jaren eerder behandeld werd.

Een knobbel kan verschillende oorzaken hebben. Een granuloom is bijvoorbeeld een plaatselijke ontstekingsreactie rond lichaamsvreemd materiaal, maar niet iedere knobbel bij een oude filler is automatisch een granuloom.

Ook verplaatsing van fillermateriaal is beschreven. Alleen op basis van het uiterlijk of de plaats van een zwelling kan echter niet betrouwbaar worden vastgesteld welk probleem aanwezig is.

Wat gebeurt er met permanente fillers na 10 jaar?

Permanent fillermateriaal kan na tien jaar nog in het weefsel aanwezig zijn. Er bestaat geen vaste uitkomst voor hoe een behandelde zone er na precies tien jaar uitziet of aanvoelt.

Dat hangt onder meer af van:

• het gebruikte materiaal;

• de plaats waar het werd geïnjecteerd;

• de hoeveelheid;

• de reactie van het omliggende weefsel;

• veranderingen in de anatomie doorheen de jaren.

Een zone die lange tijd geen problemen gaf, blijft daarom niet gegarandeerd onveranderd. Omgekeerd kunnen mensen ook jarenlang permanent fillermateriaal hebben zonder duidelijke klachten.

Hebt u geen klachten? De aanwezigheid van oud materiaal betekent op zichzelf niet dat het preventief verwijderd moet worden.

Hoe kunt u achterhalen welke oude filler aanwezig is?

Begin indien mogelijk bij de oorspronkelijke behandelgegevens. Een medisch dossier, factuur, patiëntenkaart of productsticker kan de exacte productnaam vermelden.

Is die informatie niet meer beschikbaar, dan kan een arts eerst de behandelde zone en uw medische voorgeschiedenis beoordelen. In sommige situaties kan beeldvorming aanvullende informatie geven.

Hoogfrequente echografie kan helpen om eerder geïnjecteerd fillermateriaal te lokaliseren en verschillende sonografische patronen van onder meer PMMA, PAAG en siliconenolie te herkennen. Echografie kan ook helpen bij het beoordelen van bepaalde fillergerelateerde complicaties.

Een echo moet altijd in combinatie met uw voorgeschiedenis en medische beoordeling worden geïnterpreteerd. Het onderzoek geeft niet in iedere situatie automatisch een definitief antwoord.

Wanneer laat u een oude permanente filler beoordelen?

Een oude permanente filler hoeft niet automatisch behandeld te worden wanneer u geen klachten hebt. Een medische beoordeling wordt relevanter wanneer de behandelde zone verandert of wanneer u een nieuwe behandeling rond hetzelfde gebied overweegt.

Laat de zone beoordelen als u bijvoorbeeld merkt dat er:

• nieuwe of terugkerende zwelling ontstaat;

• een nieuwe verharding of knobbel voelbaar wordt;

• aanhoudende pijn of gevoeligheid is;

• roodheid of andere tekenen van ontsteking ontstaan;

• een duidelijke verandering in vorm of positie optreedt.

Bij snel toenemende of ernstige klachten is een tijdige medische beoordeling belangrijk.

Kunt u permanente fillers oplossen?

Permanente fillers kunnen niet op dezelfde manier worden opgelost als een hyaluronzuurfiller.

Hyaluronidase is een enzym dat hyaluronzuur kan afbreken. Het is daarom geen algemeen oplosmiddel voor permanente materialen zoals PMMA, siliconenolie of polyacrylamidegel.

Weet u niet welk materiaal vroeger werd gebruikt? Laat het type filler eerst zo goed mogelijk beoordelen voordat een behandeling om filler op te lossen wordt overwogen.

Voor een uitgebreide uitleg over hyaluronidase en afbreekbare fillers kunt u verder lezen over fillers oplossen.

Kunnen permanente fillers worden verwijderd?

Soms kan behandeling of gedeeltelijke verwijdering mogelijk zijn, maar permanent fillermateriaal kan niet altijd volledig worden verwijderd.

Wat mogelijk is, hangt onder meer af van:

• het gebruikte materiaal;

• de exacte ligging;

• de hoeveelheid filler;

• eventuele klachten;

• de manier waarop het materiaal zich tussen omliggende weefsels bevindt.

Permanent materiaal kan verspreid liggen of verweven zijn geraakt met omliggende structuren. Volledige verwijdering kan daardoor technisch moeilijk of niet haalbaar zijn.

De eerste vraag is daarom niet automatisch hoe alle filler verwijderd kan worden. Eerst moet zo duidelijk mogelijk worden welk materiaal aanwezig is, waar het zich bevindt en welk probleem eventueel behandeld moet worden.

Kunt u opnieuw filler laten plaatsen als er oude permanente filler aanwezig is?

Dat kan niet algemeen worden bepaald. Eerst moet duidelijk worden welk materiaal waarschijnlijk aanwezig is, waar het ligt en of de behandelde zone klachten of veranderingen vertoont.

Geef tijdens een consult daarom aan:

• welk gebied vroeger behandeld werd;

• wanneer de behandeling ongeveer plaatsvond;

• welk product werd gebruikt, als u dat weet;

• of u later nog andere fillers in dezelfde zone kreeg;

• of de zone sindsdien veranderd is.

Laat niet automatisch nieuwe filler rond onbekend oud materiaal plaatsen zonder deze voorgeschiedenis te bespreken. Een arts kan vervolgens beoordelen of een nieuwe behandeling in uw situatie passend kan zijn.

Ook besluiten om geen nieuwe fillerbehandeling te ondergaan blijft een geldige keuze.

Veelgestelde vragen over permanente fillers